Mesleki eğitimde üretim yarışı ve ücretsiz kölelik gerçeği

Milli Eğitim Bakanı’nın meslek liselerine destek diyerek övüne övüne belirttiği pay, cirolarını katlayan meslek lisesi merkezlerindeki öğrencilerin ücretsiz köle olarak çalıştırıldığını gösteriyor.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda konuşan Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, MEB'in 2019 yılı bütçesini değerlendirdi. Eğitimde “hak temelli bir destek” ile alanlar arasında bir ayrım ve fırsat eşitsizliği olmadığını söyledi. İmam-hatiplerden mesleki eğitime dek amaçlarının eğitim kalitesinin iş dünyasının ihtiyaç duyduğu alanlarda arttırılması olduğunu ifade etti. 82 güzel sanat lisesi ve 74 spor lisesinin mesleki ve teknik ortaöğretim kapsamına alınmasını da bu kapsamda değerlendirdi. 

Organize sanayi bölgelerinde açılan meslek liselerine ise, devletin 27 alanda her öğrenci için 4 bin 630 liradan 6 bin 420 liraya kadar eğitim ve öğretim desteği sağladığını belirtti ve ekledi: “Bu kapsamda 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında 71 özel mesleki ve teknik Anadolu lisesine 216 milyon 934 bin 638 lira ödeme yapılmıştır. 2018-2019 eğitim ve öğretim döneminde özel mesleki ve teknik Anadolu liselerinde öğrenim gören 53 bin 595 öğrencinin eğitim ve öğretim desteği ödemesi bakanlığımızca karşılanacaktır.”

Devlet bütçesinden mesleki eğitime ayrılan pay bu alanda üretim yaptırılan meslek liselilere gitmemektedir. Atölye derslerinde gerçekleştirilen üretim adete bir fabrika üretimidir. Geçtiğimiz yılın MEB verilerine göre, en fazla gelir sağlayan okullar şöyledir: İlk üç arasında yaklaşık 5.5 milyon liralık üretim yapan Batman Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, 4.8 milyon liralık üretimle Ankara Altındağ Siteler Mesleki Eğitim Merkezi ve 4.5 milyon liralık üretimle Samsun Atakum Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yer almaktadır.

Yaklaşık 5 milyon liralık geliriyle Türkiye'de ikinci sıraya yerleşen Ankara Altındağ Siteler Mesleki Eğitim Merkezi'nde, mobilya, metal ve tekstil sektörleri başta olmak üzere fabrika yoğunluğunda üretim yapılmaktadır. Balkanlar, Orta Doğu ve Avrupa'ya özellikle mobilya sektöründe ihracat yapan ve Siteler'de bulunan merkezin öğrencileri, özellikle okulların sıra, masa, sandalye, tabure, dolap, minder gibi ihtiyaçlarının üretiminde görev alıyor. Kamu kurum ve kuruluşları için de üretim yapan mesleki eğitim merkezinde çalışan öğrencilere döner sermayeden düşen pay çok az. Emeklerini hiçbir şekilde karşılamayan bu pay da kimi zaman veriliyor kimi zaman verilmiyor.

Milli Eğitim Bakanı’nın övüne övüne belirttiği pay da, cirolarını katlayan bu merkezlerdeki öğrencilerin ücretsiz köle olarak çalıştırıldığını gösteriyor.